Mizan'ul Hikmet-14.Cilt
 


4255. Bölüm Yakini Yok Eden Sebepler


22973. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakini şek ve heva ve hevesin galibiyeti bozar."
22974. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Hırsı çok olan kim-senin yakini az olur."
22975. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Hırslı kimseye itaat etmek yakini bozar."
22976. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Hırs yakini bozar."

22977. İmam Sadık (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "İhtiraslı kimse iki haslete mahrum kalmış ve iki hasletle birlikte olmuştur: Kana-attan mahrumdur ve bu yüzden de rahatlığı yoktur, hoşnutluktan mahrumdur ve bu yüzden de yakini kaybetmiştir."
22978. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin bozulma se-bebi hırstır."

22979. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Din hususunda ce-delleşmek yakini ortadan kaldı-rır."
22980. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Mal sevgisi dini gev-şetir, yakini bozar."
22981. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Dünyaya tapan kim-selere karışmak dini lekeler ve yakini gevşetir."
22982. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Karşılık göreceğine yakin etmeyen kimsenin şekki yakinini bozar."
bak. et-Tema', 2420. Bölüm, el-İman, 284, 286. Bölümler

4256. Bölüm
Yakinin Gevşekliği

22983. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Hakikatte ben, üm-metim için yakinin gevşekliğin-den korkuyorum."
22984. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Ben ümmetim için sadece yakinin zayıflığı husu-sunda korkuyorum."
22985. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakini gevşek olan kimsenin mürüvveti nakıs olur."

22986. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Allah'ı gazaplandıra-rak insanları hoşnut kılman, Al-lah'ın sana verdiği rızık için in-sanları övmen ve Allah'ın sana vermediği şey sebebiyle insanları kınaman yakinin gevşekliğin-dendir."
22987. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Allah'a yemin olsun ki şüpheler doğmuş, kesin şeyleri bürümüştür. Hatta sanki, üstle-nilen şey (rızık) size farzmış; farz kılınan (amel) da sizden kaldı-rılmış gibidir (Böyle telakki edilmeye başlanmıştır.)"

4257. Bölüm
Yakini Kendisine Fayda Vermeyen Kimse

22988. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Biliniz ki her kimin yakini kendisine fayda vermezse, şek ona zarar verir. Her kimin mevcut aklı ve düşüncesi kendi-sine fayda vermezse, gaip olan aklı ve düşüncesi ona fayda vermek hususunda daha aciz-dir."
22989. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Biliniz ki her kime hak fayda vermezse, batıl zarar verir. Her kimi hidayet doğru yola koyamazsa, sapıklık onu yoldan çıkarır."
bak. Eş-Şek, 2088. Bölüm, el-Hak, 897. Bölüm

4258. Bölüm
Yakinin Faydaları
1-Sabır

22990. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Sabır, yakinin ilk ge-reğidir."
22991. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Sabır yakinin meyve-sidir."
22992. İmam Sadık (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Sabır yakindendir."
22993. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakin sahibi kimse-nin silahı, belaya sabretmek ve genişlik zamanında şükretmek-tir."
22994. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Sabırlı ol, zira ki sabır sağlam bir kaledir ve yakin ehlinin ibadetidir."

2-İhlas

22995. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Amelde ihlas, yakinin gücünden ve niyetin doğrulu-ğundandır."
22996. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "İhlasın sebebi yakin-dir."
22997. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Halis niyet, dinin gü-cünün miktarı kadardır."
22998. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Amelde ihlas ve ar-zunun kısalığı yakinin delilidir."
22999. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakin, ihlas ve feda-karlık sahipleri, a'raf ashabın-dandır."

23000. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin nihayeti ih-lastır. İhlasın nihayeti ise kurtu-luştur."
23001. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Ey Allah'ın Kulları! Biliniz ki riyanın azı da şirktir, amelde ihlas ise yakindir."

3-Zühd

23002. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakin zühd meyvesi-ni verir."
23003. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Zühd, yakinin esası-dır."
23004. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin doğru olursa fani olanı baki olana değiştirmez ve yüce olanı aşağılık olana sat-mazsın."
23005. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "İnsanın fani olan şeye rağbetsiz olması, kalıcı olan şeye yakini ölçüsüncedir."
23006. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Fani olana bağlandığı halde ahirete yakin ettiğini iddia eden yalan söylemektedir."
23007. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Ahirete yakin eden kimse dünyaya hırs duymaz."
23008. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Heva ve heves elbise-sinden soyunan ve dünya bağla-rını kesip atan yakin sahipleri ne-rede?"
23009. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakin en üstün zühttür."
Bak. Ez-Zühd, 16/7. Bölüm
4-Tevekkül

23010. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Tevekkülün güzelliği, yakinin güzelliğinin delilidir."
23011. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Tevekkül, yakinin güçlülüğünden kaynaklanır."
23012. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin hakikati te-vekküldedir."
Bak. 4252. Bölüm, 22951. Hadis, et-Tevekkül, 4185. Bölüm

5- Hoşnutluk

23013. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Allah'ın kaza ve ka-derinden hoşnutluk, güzel yakin sahibi olmanın delilidir."
23014. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Hoşnutluk, yakinin meyvesidir."
23015. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Taktir edilen şeyler-den hoşnut olan kimsenin yakini güçlüdür."
23016. İmam Sadık (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Hoşlanılmayan kaza ve kadare hoşnutluk, yakinin en üstün derecelerindendir."
Bak. Er-Rıza, 1519, 1520. Bö-lümler
6-Musibetleri Hafif Saymak

23017. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Allah, hikmet ve cela-li üzere rahatlık ve genişliği hoş-nutluk ve yakinde karar kılmış-tır."
23018. İmam Ali (a.s), oğlu Ha-san'a (a.s) yaptığı tavsiyesinde şöyle buyurmuştur: "Sabrın gücü ve gü-zel yakin ile sana yönelen dertle-ri, belaları kendinden uzaklaş-tır."

23019. İmam Seccad (a.s), münaca-atında şöyle buyurmuştur: "Kerem ve yüceliğin adına senden gözü-mün aydınlığına sebep olan şey-leri bana bağışta bulunmanı dile-rim... Ve yakinden kendisi vesi-lesiyle dünya musibetlerini bana kolaylaştıranı ver. Körlük perde-lerini basiret gözlerimden kenara it."
bak. el-İnfak, 3942. Bölüm

4259. Bölüm
Yakinin Şubeleri

23020. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "İman dört temel üze-re kuruludur: Sabır, yakin, adalet ve cihat…Yakinin dört şubesi vardır, uyanık basiret, hikmetin derinliğine ulaşmak, ibret verici öğütleri tanımak ve ilklerin me-todu. Her kim uyanık basirete sahip olursa, hikmetin derinlikle-rine ulaşır. Her kim de hikmetin derinliğine ulaşırsa, ibreti tanır. Her kim de ibreti tanırsa, sanki ilklerle birlikte yaşamıştır."

23021. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin dört şubesi vardır: Uyanık basiret, hikmetin derinliğine erişmek, ibret verici etkenleri tanımak ve sünnete uymak, her kimin uyanık basireti olursa, hikmetin derinliğine ula-şır. Her kim hikmetin derinliğine ulaşırsa, ibreti tanır. Her kim ib-reti tanırsa, sünnete uyar ve her kim de sünnete uyarsa, ilklerle birlikte yaşamış gibi olur."

23022. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakinin dört şubesi vardır: Anlayışın zirvesi, derin ilim, apaçık ve tomurcuklanan hikmet ve hilim bahçesi. Anla-yışlı olan kimse, belirsiz ilimleri yorumlar. Her kim de belirsiz ilimleri yorumlarsa hikmet çeş-melerini tanır. Her kim de hik-met çeşmelerini tanırsa hilim sa-hibi olur, işlerinde kusur etmez ve insanlar arasında (sevinç için-de) yaşar."

4260. Bölüm
Yakini Elde Etmek

23023. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "İmanı olan kimse ya-kinini artırır."
23024. İmam Kazım (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Ey Allah'ın kulları! Kendinizi ıslah etmekle Allah'ın nimetlerini taktir edin ki yakini-niz artsın ve değerli ve kıymetli bir fayda elde edesiniz."

23025. İmam Rıza (a.s), Allah'ın İbrahim'e buyurduğu: "İmanın yok mudur?" O şöyle dedi: "Elbette iman ettim, lakin kalbimin itminana ermesi için" sözü hakkında, "İbrahim'in kalbinde şey mi vardı?" diye sorulun-ca şöyle buyurmuştur: "Hayır, o ya-kin sahibiydi. Ama Allah'tan ya-kinini artırmasını dilemişti."

23026. İmam Sadık (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Yakin, kulu yüce bir mertebeye ve ilginç bir makama ulaştırır. Resulullah'ın (s.a.a) hu-zurunda şöyle denildi: "İsa b. Meryem suyun üstünde yürü-yordu."Peygamber şöyle buyur-du: "Eğer yakini daha fazla ol-saydı, havada da yürür-dü."Böylece Resulullah yakin makanın azametini ifade etti."

23027. Bir gün Havariler İsa'yı (a.s) görmediler, onu aramak için dışarı çıktılar ve onun suyun üzerinde yürüdüğünü gördüler. Onlardan birisi şöyle arzetti: "Ey Allah'ın elçisi! Sana doğru gele-lim mi?" İsa şöyle buyurdu: "Evet" O şahıs, bir ayağını suya daldırdı ve diğer ayağını da suya daldırmak istedi ki suyun dibine girdi.

İsa şöyle dedi: "Elini ver ey imanı az kimse! Eğer insanın bir tane veya zerre kadar yakini olacak olsa idi bu taktirde suyun üzerinde yürürdü."
23028. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "İsa b. Meryem suyun üzerinde yürüyordu, eğer yakini fazla olsaydı havada da yürür-dü."

23029. Resulullah (s.a.a) şöyle bu-yurmuştur: "Eğer kardeşim İsa'nın yakini sahip olduğundan daha çok olsaydı, şüphesiz ha-vada yürür, suyun üzerinde na-maz kılardı."
23030. İmam Ali (a.s) şöyle bu-yurmuştur: "Eğer perde kenara çekilecek olsa yine yakinimden bir şey artmaz."
bak. el-İman, 272. Bölüm, ez-Zuhd, 1623. Bölüm, el-Ma'rifet, 2607. Bölüm, el-Ucb, 2013. Bölüm, 11798. Bölüm

İman ve İmanın Artışı Hakkında Bir Çift Söz
Şu ayetlerde verilen örneklerden de anlaşıldığı üzere salt bir şeye iman etmek, o şey hakkında ilim sahibi olmak anlamında değildir: "Kendi-leri için doğru yol belli olduk-tan sonra artlarına dönenle-ri…"
Hakeza: "Şüphesiz, küfre-denlere, Allah yolundan alı-koyanlar ve kendilerine doğru yol belli olduktan sonra Pey-gamber'e karşı gelenler"

Hakeza: "Gönülleri kesin olarak kabul ettiği halde, on-ları bile bile küfrettiler"
Hakeza: "Bilgisi olduğu halde Allah'ın şaşırttığı…"
Bu ayetler gördüğümüz gibi ilim olduğu halde irtidat, küfür, inkar ve sapıklığı da ispat etmektedir. O halde bir şey hakkında salt ilim sahibi ol-mak ve hakkaniyetine kesin inan-mak, imanın hasıl olması hususunda yeterli değildir. Böyle bir ilim sahibini mümin saymak mümkün değildir. Aksine o ilmin gereklerine de bağlı olmak, muhtevasına inanmak, kalbi bir inanca sahip olmak ve ameli etki-lerini az da olsa açığa çıkarmak ge-rekir.

O halde Allah-u Teala'nın ye-gane mabut olduğunu ondan başka ilah olmadığını bilen ve bu ilminin ge-rektirdiğine -yani ubudiyetine ve sa-dece ona tapmaya da-bağlı olan kimse mümin sayılır. Ama eğer böyle bir ilim ve marifete sahip olduğu halde ona bağlı olmaz ve ubudiyetinin nişa-nesi olan hiç bir ameli yerine getirmezse, böyle bir şahıs alimdir, ama mümin değildir.

Buradan da bazılarının şu sözü-nün doğru olmadığı ortaya çıkmakta-dır: "İman, salt ilim ve tasdikden ibarettir." Zira dediğimiz gibi ilim ve küfür bir arada düşünülebilir.
Hakeza bazılarının, "İman amelden ibarettir" sözünün de batıl olduğu açığa çıkmaktadır. Zira iman da nifakla bir araya gelmektedir. Çünkü münafık da amel etmektedir, bazen de hak ve hakikati ilmi bir zuhurla bilmektedir, ama aynı za-manda ona iman etmemiştir.

O halde iman, bir şey hakkında ilim sahibi olmak ve ona o ilmin ameli etkilerinin ortaya çıkacağı bir şekilde bağlı olmaktan ibarettir. Öte yandan ilim ve bağlılık da artma ve eksilme, şiddet ve zayıflama göster-mektedir. Dolayısıyla bu iki unsur-dan teşkil olan iman, artma ve eksil-me, şiddet ve zaaf gösterebilmektedir. Dolayısıyla da imanın derece ve mer-tebeleri, hiç kimsenin şüphe edemeye-ceği zaruri meselelerdendir.

Bu çoğu bilginlerin görüşüdür. Hakikat da budur: "İmanlarını kat kat artırmaları için"ayeti ve benzeri ayetler de bu konuya delalet etmektedir. Hakeza Ehl-i Beyt'ten (a.s) nakledilen hadisler de imanın mertebelerini ortaya koymakta ve bu görüşü teyit etmektedir.

Ebu Hanife, İmam'ul-Harameyn ve diğerleri ise imanın artıp azalmadığı görüşündedir ve bu konuda ortaya koydukları delile göre de iman kesin bir merhaleye ulaşmış olan tasdikten ibarettir. Böyle bir anlamda da artış ve eksilme olmamaktadır. Dolayısıyla tasdik eden bir kimse, ister itaati tasdikine eklesin, ister günahı, onun tasdiki olduğu gibi durmakta ve asla de-ğişmemektedir.

Bunlar imanın azalıp çoğaldığına delil eden ayetleri tevil ve tevcih etmiş-ler ve şöyle demişlerdir: "İman şahsi ve baki kalmayan bir ilinektir ve il-min bekası da misallerin teceddüdü türündedir. Yani azalıp çoğalan mi-sallerin yenilenmesi şeklinde zamana intibakıdır. Örneğin Peygamber hak-kında iman, sürekli ve aralıksız ger-çekleşmektedir ve başkaları hakkında ise az veya çok zaman aralıklarıyla gerçekleşmektedir. O halde imanın artmasından maksat, imanın parça-larının sürekliliğidir ve bu süreklilik, hiç bir zaman aralığı olmaksızındır veya az bir zaman aralıklarıyla ger-çekleşmektedir.

Hakeza imanın başka bir kesreti de vardır ve o da imanın taalluk ettiği işlerin kesretine bağlıdır. Dinin şeriat ve hükümleri tedricen nazil olduğu hasebiyle ve müminler de tedrici nüzulu sebebiyle ona iman ettikleri için ve hükümlerin sayısı da sürekli arttığı için onların imanı da

tedricen artmıştır ve genel olarak imanın artmasından maksat, sayılarının artmasıdır." Bu görüşün gevşekliği ve temelsizliği apaçık ortadadır. Zira evvela imanın kesin bir tasdikin adı olduğu görüşü kabul edilir bir görüş değildir. Çünkü açıkladığımız gibi iman, bağlılık ve iltizam ile iç içe bulunan kesin tasdikin bir adıdır. Elbette onların tasdikten maksadı, iltizam ve bağlılıkla birlikte olan ilim olursa o başka.

Ayrıca imanın artış ve eksiliş ka-bul etmeyişini söylemeleri de delilsiz bir iddiadır ve de delil iddianın kendisidir. İmanın ilineksel bir iş olduğu ve ilineklerin de misallerin teceddü şeklinde bekası hususundaki delilleri de onların iddiasını ispat hususunda yeterli değildir.

Zira gördüğümüz gibi bazı imanlar olayların fırtınası karşısında asla yerinden sarsılmamaktadır ve bunun karşısında bir takım imanlar ise en küçük olaylar karşısında gevşemektedir ve en küçük şüphelerle sarsılmaya girmekte ve yok olmakta-dır. Bu ihtilaf ve farklılığı misallerin teceddüdü ve zaman aralıklarının az-lığı ve çokluğu ile tevil etmek müm-kün değildir. Dolayısıyla onu ister is-temez, imanın zayıflığı ve güçlülüğüne isnat etmek gerekir. Misallerin yenili-ğine ve çeşitliğine ister inanalım, ister inanmayalım bu böyledir. Ayrıca mi-sallerin teceddüdü meselesinin batıl ol-duğu da kendi yerinde apaçık bir şe-kilde izah edilmiştir.

Onları tasdik eden kimse, tasdi-kine itaati veya masiyeti ilave etse bi-le, onun tasdikinde bir etkisi yoktur ve tasdiği asla değiştirmez demeleri de kabul edilir bir görüş değildir. Çünkü imanın itaat sebebiyle güçlenmesi ve günah işlemek sebebiyle azalması da şüphe edilmez bir konudur. İmanın etkilerinin güçlenmesi veya zayıflama-sı da eserin kaynağının güçlülüğünü veya zayıflığını haber vermektedir. Nitekim Allah-u Teala şöyle buyur-muştur: "Güzel sözler O'na yükselir, o sözleri de salih amel yükseltir." Hakeza şöyle buyurmuştur: "Sonra Allah'ın ayetlerini yalan sayıp, onları alaya alarak kötülük yapanla-rın sonu pek kötü oldu."

Onlar imanın artıp çoğaldığına delalet eden ayetleri tevil etmişlerdir. Bu tevilleri de doğru değildir. Çünkü onların ilk tevillerine göre imanı ka-mil olmayan kimse -yani kalbinde imanın eczalarından boş olan aralık-ların bulunduğu kimse-hakikatte hem mümindir, hem de kafirdir. Bu ise Allah-u Teala'nın kelamında teyit edilmeyen veya işaretle dahi ima edil-meyen bir nüktedir.

"Onların çoğu, ortak koş-madan Allah'a iman etmez-ler" ayeti de imanın artıp çoğaldığına delalet etmektedir. Onu reddetmemektedir. Zira ayetin anlamı da şudur ki onlar müşrik oldukları halde mümindirler. Zira imanları şirke ve şirkleri de salt imanlarına oranladır. Bu da imanın artıp çoğaldığı anlamındadır.

Onların ikinci tevil ve yorumu da şudur: İmanın azalıp çoğalması taal-luk ettiği şeylerin, yani Allah tarafın-dan inen hüküm ve şeriatlerin kesre-tine bağlıdır. O halde bu artış ve kes-ret taalluk ettiği şeylerin haline ima-nın sıfatıdır ve imanın bu sıfatla nite-lendirilmesi de hakikatte taalluk etti-ği şey sebebiyledir.

Bu görüş de doğru değildir. Zira eğer "imanlarını kat kat artırmaları için…" ayetinden maksat bu tür bir artış olsaydı, bu ayetteki iman artışının sayısız hükümlerin teşri edilmesinin ve nazil buyurulmasının hedef ve neticesi olarak zikredilmesi müminlerin kalplerine huzu ve güvenin indirilmesinin neticesinden daha münasip olurdu."

Allah'ım! Muhammed'e ve Mu-hammed'in Ehl-i Beyt'ine (a.s) selam gönder, imanımı en kamil merhaleye ulaştır, yakinimi en üstün yakin kıl ve benden kabul buyur ey kötülükleri iyiliklere çeviren ve merhamet edenle-rin en merhametlisi!
Bu kitabı bitirme başarısını bana veren Allah'a hamdolsun. Bu kitabın telifi H. 1405 yılının, ramazan ayı-nın 23. gecesi, mübarek kadir gece-sinde sona ermiştir. Hamd başlangıç-ta ve sonda Allah'a mahsustur. Se-lam olsun efendimiz Muhammed'e (s.a.a) ve Ehl-i Beyt'ine, ve's-Selam.


İçindekiler


4006. Bölüm 3
Hediyenin Sevgideki Rolü 3
4007. Bölüm 3
Hükümet Yöneticilerine Hediye Vermenin Haram Oluşu 3
4008. Bölüm 6
Müşriğin Hediyesini Kabul Etmekten Sakınmak 6
4009. Bölüm 7
Hediye Kabul Etmeye Teşvik 7
4010. Bölüm 8
Hediye Çeşitleri 8
4011. Bölüm 8
En İyi Hediye 8
4012. Bölüm 9
Bağışı Geri Almak 9
4013. Bölüm 10
Hediye Vermenin Adabı 10
4014. Bölüm 10
Mübarek Mekanlara Hediye Vermek 10
4015. Bölüm 13
İhtiyarlık 13
4016. Bölüm 13
Yaşlılık Zamanında Gençleşen Şey 13
4017. Bölüm 13
Yaşlılığa Sebep Olan Şey 13
4018. Bölüm 16
Helak Olma Sebepleri (1) 16
4019. Bölüm 19
Helak Olma Sebepleri (2) 19
4021. Bölüm 25
Himmeti Yüce Olmak 25
4022. Bölüm 26
Himmetin Şerafetteki Rolü 26
4023. Bölüm 26
Önem Verilmesi Gereken Şey 26
4024. Bölüm 27
Himmetinin Doruğuna Ulaşan Kimseler 27
4025. Bölüm 27
Himmetlerin En Yücesi 27
4026. Bölüm 28
Yüce Himmetli Olmanın Sonuçları 28
4027. Bölüm 29
Zeki İnsanların Himmeti 29
4028. Bölüm 30
Himmetin Kısalığı 30
4029. Bölüm 32
Himmeti Karnı Olan Kimse 32
4030. Bölüm 33
Himmeti Dünya Olan Kimse 33
4031. Bölüm 35
Heva ve Heves Tehlikesi 35
4032. Bölüm 36
Şehvetlerin Tehlikesi 36
4033. Bölüm 37
Lezzetlerin Tehlikesi 37
4034. Bölüm 38
Heva ve Heves İbadet Edilen Bir İlahtır 38
4035. Bölüm 38
Heva ve Heves Basireti Kör Eder 38
4036. Bölüm 39
Heva ve Hevesin Başlangıcı ve Sonu 39
4037. Bölüm 39
Her kim Şehvetle Arkadaş Olursa, Nefsi Hasta Olur 39
4038. Bölüm 40
Şehvete Kulluktan Sakınmak 40
4039. Bölüm 40
Gizli Şehvetlerden Sakındırmak 40
4040. Bölüm 40
Heva ve Hevese Uymak 40
4041. Bölüm 42
Heva ve Hevese Muhalefet Göstermek 42
4042. Bölüm 44
Heva ve Hevesle Savaşmak 44
4043. Bölüm 44
Kurtuluş Şehvetlere Muhalefettedir 44
4044. Bölüm 45
Heva ve Hevesin Akla Galebe Çalması 45
4045. Bölüm 46
Aklın Heva ve Hevese Galebe Çalması 46
4046. Bölüm 47
İnsanların En Güçlüsü Heva ve Hevesine Galip Gelendir 47
4047. Bölüm 48
Şehveti Güçsüz Kılan Şey 48
4048. Bölüm 49
Aklı Güçlendiren Şey 49
4049. Bölüm 49
İtaatlerin En Üstünü Şehvetleri Terk Etmektir 49
4050. Bölüm 50
Her kim Şehvetine Galebe Çalırsa, Aklı Aşikar Olur 50
4051. Bölüm 51
Her kim Şehvetine Galip Gelirse Nefsine Sahip Olur 51
4052. Bölüm 51
Her kim Heva ve Hevesine Üstün Gelirse Dünya Mecburen Ona Yönelir 51
4053. Bölüm 55
Emanetler 55


4054. Bölüm 55
Allah'ın Emanetleri 55
4055. Bölüm 58
Miras 58
Birkaç Bölümde İlmi İnceleme 60
1-Mirasın Ortaya Çıkışı 60
2-Mirasın Tedrici Değişimi 61
3-Uygar Milletlerde Miras 61
4-Bu Ortamda İslam Ne Yaptı? 64
5-İslam'a Göre Kadınların ve Yetimlerin Durumu 67
6-Yeni Misras Kanunları 69
7-Miras Sistemlerinin Karşılaştırılması 71
8-Vasiyet 71
4056. Bölüm 72
Mirasın Engelleri 72
4057. Bölüm 73
Peygamberlerin Mirası 73
4058. Bölüm 76
Vera (sakınma) 76
4059. Bölüm 78
Sakınmanın Neticesi 78
4060. Bölüm 79
Sakınmanın İbadetteki Rolü 79
4061. Bölüm 79
Veranın Anlamı 79
4062. Bölüm 82
Vera Sahibi (Sakınan Kimse) 82
4063. Bölüm 82
İnsanların En Çok Sakınanı 82
4064. Bölüm 85
Vezir 85
Tefsir 85
4065. Bölüm 88
Vezirlerin En Kötüsü 88
4066. Bölüm 88
Ahlak Vezirleri (yardımcıları) 88
4067. Bölüm 90
Amellerin Terazileri 90
Tefsir 90
4068. Bölüm 94
Kendilerine Terazilerin Kurulmadığı Kimse 94
4069. Bölüm 97
Vesvese 97
4070. Bölüm 98
Abdest ve Namazda Vesveseden Sakınmak 98
4071. Bölüm 99
Vesvesenin İlacı 99
4072. Bölüm 101
Allah'ın Vesveseyi Affetmesi 101
4073. Bölüm 103
Yardımlaşmak 103
4074. Bölüm 107
Allah'ın İnsana Vasiyetleri 107
4075. Bölüm 108
Allah'ın Musa'ya (a.s) Vasiyetleri 108
4076. Bölüm 108
Allah'ın İsa'ya (a.s) Tavsiyeleri 108
4077. Bölüm 109
Hızır'ın (a.s) Musa'ya (a.s) Tavsiyeleri 109
4078. Bölüm 111
Allah'ın (c. C) Muhammed'e (s.a.a) Tavsiyeleri 111
4079. Bölüm 111
Resulullah'ın (s.a.a) Tavsiyeleri 111
4080. Bölüm 118
İmam Ali'nin (a.s) Tavsiyeleri 118
1-Hz. Ali'nin Oğlu Hasan'a (a.s) Tavsiyeleri 118
2-Oğlu Hüseyin'e (a.s) Tavsiyeleri 118
3-Oğlu Hasan ve Hüseyin'e (a.s) Vasiyetleri 118
4-Müslümanlara Tavsiyeleri 119
4081. Bölüm 119
Hz. Ali'nin Vefat Anındaki Tavsiyeleri 119
4082. Bölüm 120
İmam Zeyn'ül-Abidin'in (a.s) Vasiyetleri 120
4083. Bölüm 121
İmam Bakır'ın (a.s) Tavsiyeleri 121
4084. Bölüm 122
İmam Sadık'ın (a.s) Vasiyetleri 122
4085. Bölüm 126
İmam Kazım'ın (a.s) Tavsiyeleri 126
4086. Bölüm 126
İmam Cevad'ın (a.s) Tavsiyeleri 126
4087. Bölüm 131
İmam Askeri'nin (a.s) Tavsiyeleri 131
4088. Bölüm 134
Vasiyet 134
4089. Bölüm 134
Vasiyyet Adabı 134
4090. Bölüm 136
Varise Zarar Vermekten, Zulümden Ve Hakkı Yok Etmekten Sakındırmak 136
4091. Bölüm 137
Kendi Vasisi Olan Kimse 137
4092. Bölüm 139
Tevazu 139
4093. Bölüm 142
Tevazunun Anlamı 142
4094. Bölüm 142
Yüceliğinden Dolayı Mütevazi Olan Kimse 142
4095. Bölüm 143
Tevazunun Adabı 143
4096. Bölüm 143
Zengine Zenginliği Sebebiyle Tevazu Gösteren Kimse 143
4097. Bölüm 144
Tevazunun Alametleri 144
4098. Bölüm 145
Tevazunun Meyvesi 145
4099. Bölüm 146
Tevazu ve Yücelik 146
4100. Bölüm 148
Tevazu Sahibi Olmaya Yardımcı Olan Şey 148
4101. Bölüm 150
Abdest 150
4102. Bölüm 151
Abdestin Hikmeti 151
4103. Bölüm 151
Abdestin Etkileri 151
4104. Bölüm 152
Cefa 152
4105. Bölüm 152
Sürekli Abdestli Olmanın Fazileti 152
4106. Bölüm 153
Abdesti Yenilemek 153
4107. Bölüm 153
Allah Resulü'nün (s.a.a) Abdesti 153
4108. Bölüm 156
Vatan Sevgisi 156
4109. Bölüm 158
Vatanı Savunmak 158
4110. Bölüm 159
Gurbet ve Vatan 159
4111. Bölüm 160
Vatanların En Kötüsü 160
4112. Bölüm 162
Allah'ın Vaadi Haktır 162
4113. Bölüm 163
Vaad (Söz Vermek) Bir Borçtur 163
4114. Bölüm 164
Vaad Etmek İki Kölelikten Biridir 164
4115. Bölüm 165
Verilmemesi Gereken Vaadler 165
4116. Bölüm 165
Sözünde Durmamayı Kınama 165
4117. Bölüm 168
Öğütün Kalp Hayatındaki Rolü 168
4118. Bölüm 168
Öğüt Dilemek 168
4118. Bölüm 168
Öğüt Dilemek 168
4119. Bölüm 169
Öğüt Verenlerin Çeşitleri 169
4120. Bölüm 170
Herşeyde Bir Öğüt Vardır 170
4121. Bölüm 170
En Açık Öğüt 170
4122. Bölüm 171
Allah'ın Öğütleri 171
4123. Bölüm 171
İsa'nın (a.s) Öğütleri 171
4124. Bölüm 186
Peygamber'in Öğütleri 186
4105. Bölüm 187
İmam Ali'nin (a.s) Öğütleri 187
4126. Bölüm 189
İmam Hasan'ın Öğütleri 189
4127. Bölüm 190
İmam Hüseyin'in (a.s) Öğütleri 190
4128. Bölüm 191
İmam Zeyn'ül-Abidin'in (a.s) Öğütleri 191
4129. Bölüm 192
İmam Bakır'ın (a.s) Öğütleri 192
4130. Bölüm 192
İmam Sadık'ın (a.s) Öğütleri 192
4131. Bölüm 193
İmam Kazım'ın (a.s) Öğütleri 193
4132. Bölüm 203
İmam Rıza'nın (a.s) Öğütleri 203
4133. Bölüm 204
İmam Cevad'ın (a.s) Öğütleri 204
4134. Bölüm 205
İmam Hadi'nin (a.s) Öğütleri 205
4135. Bölüm 205
Her kim Bir Konuşmacıya Kulak Verirse Ona İbadet Etmiş Olur 205
4136. Bölüm 205
Öğüt Vermenin Adabı 205
4137. Bölüm 206
Deruni/Batıni Vaiz 206
4138. Bölüm 206
Batıni Vaizi Olan Kimse 206
4139. Bölüm 206
Her kimin Deruni Vaizi Olmazsa 206
4140. Bölüm 207
Kendisine Öğüdün Fayda Vermediği Kimse 207
4141. Bölüm 208
Öğüt Kabul Etmeyen Öğütçü 208
4142. Bölüm 209
Öğüt Dileyen Vaizin Sözlerinden Nurlanmaya Teşvik 209
4143. Bölüm 209
Ameli Davet 209
4144. Bölüm 210
Öğüt Almaya Layık Olan Şey 210
4145. Bölüm 213
Başarı 213
4146. Bölüm 216
Başarı Ve Yardımdan Mahrumiyet 216
4147. Bölüm 217
Başarı Sayılan Şey 217
4148. Bölüm 217
Başarıya Sebep Olan Şey 217
4149. Bölüm 220
Vefa 220
Tefsir 220
4150. Bölüm 226
İnsanların En Vefasızı 226
4151. Bölüm 228
Vakar 228
4152. Bölüm 229
Mümin Vakarlıdır 229
4153. Bölüm 229
Vakara Sebep Olan Şey 229
4154. Bölüm 230
Metanetten Kaynaklanan Hasletler 230
4155. Bölüm 232
Vakfetmek 232
4156. Bölüm 237
Takva 237
4157. Bölüm 238
Allah'ın Takvayı Tavsiyesi 238
4158. Bölüm 239
İmam Ali'nin (a.s) Takvayı Tavsiyeleri 239
4159. Bölüm 241
Takva Elbiselerin En Şerafetlisidir 241
4160. Bölüm 242
Takva Ele Geçirilmez Bir Kaledir 242
4161. Bölüm 243
Salahın Ve Doğruluğun Anahtarı Takvadır 243
4162. Bölüm 244
Takva Hidayetin Anahtarıdır 244
4163. Bölüm 245
Takva Yüceliğin Anahtarıdır 245
4164. Bölüm 247
Takva Kalplerin İlacıdır 247
4165. Bölüm 247
Takva Sağlam Bir Kulptur 247
4166. Bölüm 248
Takvanın Amellerin Kabulundeki Rolü 248
4167. Bölüm 249
Her kim Allah'tan Sakınırsa, Allah Ona Bir Çıkış Yolu Taktir Eder 249
4168. Bölüm 251
Takva Sahipleri 251
4169. Bölüm 252
Takva Sahiplerinin Özellikleri 252
4170. Bölüm 256
Takvaya Sebep Olan Şey 256
4171. Bölüm 257
Takvaya Engel Olan Şey 257
4172. Bölüm 258
Takva Hakkı 258
4173. Bölüm 259
Takvanın Anlamı 259
Takva ve Mertebeleri Hakkında Bir Kaç Bölüm Hakkında Bir Çift Söz 260
1-Kanun, Yüce Ahlak ve Tevhit 260
2-Dini Takva Şu Üç Şeyle Hasıl Olur : 264
3-Muhabbet Nasıl İhlasa Sebep Olur? 266
4-Kulun Allah Vesilesiyle Halis Olması 268
4174. Bölüm 272
Takvanın Üsaresi 272
4175. Bölüm 273
İnsanların en Takvalısı 273
4176. Bölüm 273
Takva Sahiplerinin İmamı 273
4177. Bölüm 274
Akibet Takva Sahiplerinindir 274
Hak din sonunda tüm dünyaya galip gelecektir 275
4178. Bölüm 279
Takiyye 279
4179. Bölüm 281
Takiyyenin Caiz Olduğu Hususlar 281
4180. Bölüm 281
Takiyyeyi Aşmaktan Sakınmak 281
4181. Bölüm 283
Takiyyenin Caiz Olmadığı Hususlar 283
4182. Bölüm 285
Tevekkül 285
4183. Bölüm 285
Tevekkülün Anlamı 285
Tevekkül hakkında Bir Çift Söz 287
4184. Bölüm 288
Tevekkül Edenler 288
4185. Bölüm 289
Tevekküle Sebep Olan Şey 289
4186. Bölüm 290
Tevekkülün Neticesi 290
4187. Bölüm 292
Tevekkül ve İşlerin Kifayeti 292
4188. Bölüm 293
Tevekkülün Adabı 293
4189. Bölüm 295
Allah'a Yönelmek 295
4190. Bölüm 296
Allah'tan Gayrisine Yönelmek 296
4191. Bölüm 299
Tevekkülün Dereceleri 299
4192. Bölüm 299
Kendine Güven 299
4193. Bölüm 302
Doğum 302
4194. Bölüm 302
Evladın Değeri 302
4195. Bölüm 303
Evlat Fitne Sebebidir 303
4196. Bölüm 304
Evlat Sevgisi 304
4197. Bölüm 305
Çocuklarla Çocuk Olmak 305
4198. Bölüm 306
Salih Evlat 306
4199. Bölüm 307
Kötü Evlat 307
4200. Bölüm 307
Kızı Sevmemekten Sakındırmak 307
4201. Bölüm 309
Çocuklar Arasında Adalete Teşvik 309
4202. Bölüm 311
Anne Babaya İyiliğe Teşvik 311
4203. Bölüm 312
Her ne Kadar Kötü De Olsa Anne Babaya İyiliğe Teşvik 312
4204. Bölüm 313
Ölümlerinden Sonra Anne Babaya İyilik Etmeye Teşvik 313
4205. Bölüm 314
Cennet Annelerin Ayağı Altındandır 314
4206. Bölüm 316
Anne Babaya Eziyet Etmek 316
4207. Bölüm 317
Anne Babaya İtaat 317
4208. Bölüm 319
Anne Babaya İtaatsizlikten 319
4209. Bölüm 319
Babanın Çocuk Üzerindeki Hakkı 319
4210. Bölüm 320
Hem Evlat ve He de Malı Babaya Aittir 320
4211. Bölüm 320
Evladın Baba Üzerindeki Hakkı 320
4212. Bölüm 322
Çocuk Terbiyesi 322
4212. Bölüm 322
Evlat Terbiyesi 322
4213. Bölüm 324
Çocuğa Saygısızlık 324
4214. Bölüm 326
Ulu'l-Emr (Emir Sahipleri) 326
İslâm Toplumunun Önderi ve Tutumu 327
4215. Bölüm 331
Kötü Yöneticilerin İş Başına Geçmesine Sebep Olan Şey 331
4216. Bölüm 332
Adil Yöneticiler 332
4217. Bölüm 332
Zalim Yöneticiler 332
4218. Bölüm 333
Yöneticilerin Valilerin Zulmüne Ortak Oluşu 333
4219. Bölüm 334
Yöneticinin Kendisine Kaşrı Görevi 334
4220. Bölüm 335
Yöneticinin Yönetimindeki Önemli Görevleri 335
4221. Bölüm 336
Yöneticiye Merhametli ve Yumuşak Huylu Olmasının Farz Oluşu 336
4222. Bölüm 337
Yönetici Halkın Genelinin Rızayetini Elde Etmelidir 337
4223. Bölüm 337
Yöneticinin İstihdam Hususunda Riayet Etmesi Gereken Şeyler 337
4224. Bölüm 338
Yöneticinin Seçmemesi Gereken Kimse 338
4225. Bölüm 338
Liyakatsiz Bir Şekilde Yüceltilen Kimse 338
4226. Bölüm 338
Yöneticinin Kökten Sökmesi Gereken Şey 338
4227. Bölüm 339
Hakim Valilerini Araştırmalıdır 339
4225. Bölüm 339
Kapıcı Edinmekten Sakındırmak 339
4229. Bölüm 340
Harac İşlerini Araştırmanın Gereği 340
4230. Bölüm 341
Yöneticinin Müslümanların Malını Bağışlamaktan Sakınması 341
4231. Bölüm 342
Darda Kalan Borçlunun Borcunu Ödemek Yöneticinin Görevidir 342
4232. Bölüm 342
Yöneticinin Bizzat Yapması Gereken İşler 342
4233. Bölüm 343
Yöneticinin Mustaz'af Kimselere Teveccüh Etmesinin Farz Oluşu 343
4234. Bölüm 345
Evliyaullah'ın Özellikleri 345
4235. Bölüm 351
Ümitsizlik 351
4236. Bölüm 352
İnsanların Elinde Olan Şeylerden Ümidini Kesmenin Faydaları 352
4237. Bölüm 355
Yetimlere Riayet Etmeye Teşvik 355
4238. Bölüm 356
Yetim Malını Yemek 356
4239. Bölüm 357
Yetim Malını Yemenin Haram Oluşunun Sebebi 357
4240. Bölüm 357
Al-i Muhammed'in Yetimleri 357
4241. Bölüm 360
Yakin 360
4242. Bölüm 361
Yakin Dinin Başıdır 361
4243. Bölüm 361
Yakin İmanın Direğidir 361
4244. Bölüm 362
Yakin En Az Bulunur Şeydir 362
4245. Bölüm 362
Yakin İbadettir. 362
4246. Bölüm 362
Yakin En Üstün İbadettir 362
4247. Bölüm 363
İmanın Nihai Hedefi Yakin Elde Etmektir 363
4248. Bölüm 364
İman ve Yakin Arasında 364
4249. Bölüm 364
İman Kalpte Sabittir Yakin İse Hatıralardır 364
4250. Bölüm 364
İlm'ul-Yakin 364
4251. Bölüm 365
Hakk'ul-Yakin 365
Tefsir 365
4252. Bölüm 366
Yakinin Anlamı 366
4253. Bölüm 367
Yakin Sahibi Kimsenin Nişaneleri 367
4254. Bölüm 369
Müminin Yakini Amelinde Görülür 369
4255. Bölüm 369
Yakini Yok Eden Sebepler 369
4256. Bölüm 370
Yakinin Gevşekliği 370
4257. Bölüm 370
Yakini Kendisine Fayda Vermeyen Kimse 370
4258. Bölüm 371
Yakinin Faydaları 371
1-Sabır 371
2-İhlas 371
3-Zühd 372
4-Tevekkül 372
5-Rıza ve Hoşnutluk 372
6-Musibetleri Hafif Saymak 373
4259. Bölüm 373
Yakinin Şubeleri 373
4260. Bölüm 374
Yakini Elde Etmek 374
İman ve İmanın Artışı Hakkında Bir Çift Söz 375
İçindekiler 379