پس از چند لحظه يكى از ياران رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله از راه رسيد و وارد مسجد و در جمع ياران قرارگرفت،
پيامبر صلى اللَّه عليه و آله خطاب به اصحاب فرمود :
چه كسى پيراهن خود را به اين يار تازه رسيده مى‏بخشد ؟
كسى جواب نداد.
حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام بلافاصله اعلام آمادگى فرمود و سهم خود را به آن شخص بخشيد.(191)

پادشاه حبشه، نجاشى، لباسى حله‏اى به قيمت هزار دينار براى رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرستاد، پيامبر صلى اللَّه عليه و آله آن را به حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام اهداء كرد،
چندى بعد تهيدستى به مسجد آمد و از امام على عليه السلام تقاضاى كمك كرد، حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام فوراً همان لباس هزار دينارى اهدائى را به فقير بخشيد. (192)

امام على عليه السلام با درآمد شخصى خود نان و غذاهاى لذيذ فراهم مى‏كرد و به گرسنگان و فقراء و يتيمان مى‏خورانيد و آنان را بر سر سفره احسان خود پذيرائى مى‏فرمود.
اما خود از آن غذاهاى چرب و شيرين نمى‏خورد، بلكه بر سفره خود نان جو و روغن و سركه مى‏گذاشت و با غذاهاى ساده خود را سير مى‏كرد.(193)

در فرهنگ اسلامى كه نماز و نيايش لازمه پرورش روح آدمى است، مسجد و عبادتگاه مسلمين نيز جايگاه ويژه‏اى دارد، بايد :
در تمام روستاها و دهات كوچك و بزرگ‏
در كنار تمام جاده‏ها و استراحتگاه‏ها
در تمام بيمارستان‏ها و رستوران‏ها
در تمام پادگان‏ها و قرارگاه‏هاى نظامى‏
هرجا كه اجتماع مسلمين حضور و تحقق مى‏يابد مسجدى آباد و متناسب باهمان منطقه ساخته يا بازسازى شود، كه احاديث فراوانى در مسجد سازى وجود دارد.
حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام در تمام دوران زندگى به مسئله مسجد سازى توجه لازم داشت ؛
در احد،
در جنوب مسجد النبى در شهر مدينه،
در محله مساجد سبعه،
هر جا كه اقامت مى‏فرمود،
به امر مسجد سازى مى‏پرداخت، حتى آنگاه كه ارتش خود را براى صفين كوچ مى‏داد، در طول راه نيز اين امر مقدس را ازياد نبرد.
امام على عليه السلام و لشگريانش وقتى به شهر مرزى هيت رسيدند وارد شهر نشدند، آن را دور زدند و در يك ميدان گسترده در اطراف هيت، در منطقه‏اى به نام اقطار مدتى كوتاه توقف فرمود،
و در همان توقف كوتاه مسجدى ساخت كه تا ساليان طولانى مردم درآنجا نماز مى‏خواندند، و مشكل عبادتگاه مردم آن سامان برطرف گرديد.(194)

امام على عليه السلام در ساختن مسجد مدينه نقش اساسى داشت. و مسجدى در محله جنگ احزاب مسجد فتح رابه ياد پيروزى بر عمرو بن عبدود و مهاجمان قريش بنا نمود، و شب‏ها در آنجا نماز مى‏خواند.(195)
و پس از نزول آيه مربوط به عمران و آبادى مساجد:
انَّما يعمر مساجد اللَّه من آمن باللَّه و اليوم الْآخر (196)
(همانا كسانى مسجدها را آباد مى‏سازند كه به خدا و روز قيامت ايمان داشته باشند)
حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام در بصره و در كوفه و در آبادان مساجدى بنا كرد.(197)

مسجد خانه خداست، بايد جايگاه بندگان خدا باشد.
تميز و با شكوه باشد، تا بندگان خدا در آن آرام گيرند، و با ياد و نام خدا، به نيايش بپردازند.
امام على عليه السلام نسبت به ترويج ارزش والاى مسجد فرمود:
من نشستن در مسجد را از نشستن در بهشت بهتر دوست مى‏دارم.
زيرا نشستن در مسجد موجب رضا و خشنودى خداوند است، و نشستن در بهشت تنها عامل خشنودى من است و من رضاى خدا را بر خشنودى خود ترجيح مى‏دهم. (198)

امام صادق عليه السلام فرمود :
حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام هزار برده با دسترنج خود خريد و آزاد كرد.(199)
تنها در يك مرحله صدهزار درخت خرما از هسته‏هاى خرما كاشت،
وقتى هسته‏ها را به باغ مى‏برد شخصى پرسيد:
اينها چيست يا اميرالمؤمنين عليه السلام؟!
پاسخ داد : انشاءاللَّه صد هزار درخت خرما.
حضرت اميرالمؤمنين على عليه السلام اموال فراوانى را وقف كرد، مانند:
باغى در سرزمين خيبر
باغى در وادى القرى
باغى در ابى نيزر
باغى در بغيبغه
باغى در ارباجا
باغى در سرزمين ارينه
باغى در رعدا
باغى در رزينا
باغى در رباحا
كه سرپرستى آنها را در وقف به فرزندان فاطمه(س) سپرد.
امام على عليه السلام حدود بيش از 100 حلقه چاه را با دست مبارك كند و به آب رساند و وقف مردم كرد.
چاه‏هائى وقف حجاج بيت‏اللَّه كرد، كه تا امروز باقى است.
چاه‏هائى در جاده مكه با نام آبار على (200) حفر كرد كه هنوز تابلوئى به همين نام وجود دارد.
چاه در سرراه كوفه‏
و ساختن مساجد فراوان‏
مسجدى در كوفه‏
مسجدالفتح در مدينه‏
مسجدى مقابل قبر حضرت حمزه‏
مسجدى در ميقات‏
مسجد جامع بصره‏
مسجدى در آبادان‏
مسجدى در سر راه صفين‏